Door

Rogier Heemskerk

Gepubliceerd op

January 11, 2016

Tags

media, traditioneel

Sjuul Paradijs en Jan-Kees Emmer, beide afkomstig van De Telegraaf, presenteerden afgelopen week het nieuwe mediabedrijf dat zij samen zijn gestart. Met dit mediabedrijf willen zij bedrijven en instellingen gaan helpen om hun eigen uitgeverij te starten. De twee veteranen van de dagbladjournalistiek constateren dat de klassieke uitgevers hun monopolie op bereik zijn kwijtgeraakt. Online platformen, social media en streamingdiensten winnen terrein ten koste van de traditionele media. Is het een slimme stap van de heren?


Ga uitgeven

Wat Sjuul Paradijs en Jan-Kees Emmer presenteren als opzienbarende visie, ze spreken zelfs van een staatsgreep in de media, is natuurlijk oud nieuws. De ontwikkelingen die zij benoemen zijn al jaren zichtbaar en de meeste ondernemingen hebben inmiddels hun horizon al verbreed als het gaat om het bereiken van hun doelgroepen. Het feit dat twee prominente personen uit de dagbladjournalistiek het bestaansrecht van de traditionele media ter discussie stellen, roept wel de vraag op of er nog iets te redden valt voor deze uitgeverijen? Zijn traditionele media verworden tot de V&D van de nieuwsvoorziening, niet meer van deze tijd en te laat om er nog iets aan te doen? Of kunnen zij hun positie in de markt weer verstevigen en de bedrijfsvoering rendabeler maken?

Journalistieke onafhankelijkheid onder druk

De afgelopen jaren hebben traditionele media veel ondernomen om het tij te keren, met wisselend succes. Kranten in tabloidformaat, het lokken van nieuwe abonnees door tablet en smartphone cadeau te doen, online artikelen achter een betaalmuur en het verrijken van het content-aanbod. Ondanks al deze inspanningen blijft de omzet van uitgeverijen dalen. Het CBS heeft eind vorig jaar vastgesteld dat de omzet van uitgeverijen van kranten, boeken en tijdschriften al acht jaar op een rij daalt. De dalende omzet, door minder advertentie-inkomsten en minder betalende lezers, heeft een behoorlijke impact op de dagelijkse manier van werken.

Uit onderzoek van het Commissariaat voor de Media blijkt dat twee derde van de hoofdredacteuren van Nederlandse nieuwsredacties zich zorgen maakt over de redactionele onafhankelijkheid. Door het teruglopen van de financiële middelen worden redacties kleiner en moet er meer met freelancers worden gewerkt, wat de kwetsbaarheid volgens de hoofdredacteuren vergroot. Er wordt meer marktdenken verwacht en de keuze van onderwerpen wordt steeds vaker bepaald door wat het goed doet bij de lezers. En dat zijn niet altijd de meest belangrijke onderwerpen vanuit journalistiek oogpunt.

Gezien de ontwikkelingen in het Nederlandse medialandschap van de afgelopen jaren en alle vernieuwingspogingen die uitgeverijen al hebben ondernomen, is het niet aannemelijk dat deze situatie nog gaat veranderen. We zullen moeten accepteren dat de wijze waarop nieuws wordt geconsumeerd is veranderd. Betekent dit het einde van de onafhankelijke journalistiek? Absoluut niet. Er zal altijd behoefte zijn aan verdieping, achtergronden bij het nieuws en scherpe analyses. Om dit mogelijk te maken moet er alleen wel een gezonde financiële basis zijn.

De juiste balans vinden is lastig maar niet onmogelijk

Dit vereist dat er wordt samengewerkt met het bedrijfsleven en meer aandacht voor het creëren van loyale lezers. Het vinden van de juiste balans is een lastige opgave, maar het is zeker niet onmogelijk. Data gaat hierbij de komende jaren een cruciale rol spelen. De kracht van veel uitgeverijen is dat zij ofwel een groot bereik hebben of juist een zeer specifieke doelgroep bereiken. Hoe beter zij er in slagen om inzicht te krijgen in de wensen en behoeften van deze lezers, hoe interessanter het wordt voor bedrijven om een commerciële samenwerking aan te gaan.

Daarnaast wordt het belangrijker om mee te denken met potentiële adverteerders. Het enkel aanbieden van banners en advertorials is geen toekomstbestendige strategie. Om bedrijven te overtuigen om weer te investeren in traditionele media moet het een gezamenlijk streven worden om specifieke doelstellingen te bereiken. Dit vereist veel inzicht en creativiteit. Er zijn best vormen van samenwerking mogelijk zonder afbreuk te doen aan de redactionele formule of de journalistieke kwaliteit.

Zelf uitgever worden?

Er zijn met de opkomst van de verschillende online nieuws- en social media-platformen steeds meer mogelijkheden om in contact te treden met relevante doelgroepen. Traditionele media hebben niet meer het monopolie op bereik, maar dit wil nog niet zeggen dat het voor iedere onderneming verstandig is om zelf uitgever te worden. Of dit de juiste strategie is, is heel erg afhankelijk van de doelgroep die je wil bereiken, de tijd die je hebt als onderneming om een dergelijk initiatief te ontwikkelen en natuurlijk de concurrentie.

Wat wel vast staat is dat alle ondernemingen meer aandacht moeten gaan besteden aan het verhaal dat ze willen vertellen en wat de beste manier en vorm is om deze content te delen. Dit geldt overigens ook voor de nieuwe onderneming van Sjuul Paradijs en Jan-Kees Emmer. Zij hebben afgelopen week dan ook goed hun best gedaan om hun boodschap vooral via de traditionele media onder de aandacht van het grote publiek te brengen. Ironisch.

Neem contact op