Daarom investeert de regering fors in defensie, de nauwere NAVO- en EU-samenwerking, en modernere inlichtingendiensten om beter voorbereid te zijn op cyberaanvallen, desinformatie en digitale spionage. De plannen bouwen voort op de Defensienota van 29 juni 2026. De geopolitieke situatie in Europa verandert snel en Nederland wil daarop kunnen reageren met sterkere, modernere krijgsmacht. Het defensiebudget stijgt daarom fors, tot ruim boven de NAVO-norm van twee procent van het bruto binnenlands product. Dat geld gaat niet alleen naar de traditionele defensie-industrie. Het biedt juist ook kansen voor het bredere bedrijfsleven en de tech-industrie om mee te bouwen. Defensie zoekt civiele innovatie, betrouwbare lokale partners en partijen die snel kunnen leveren. Voor bedrijven is dit meer dan een beleidswijziging. De defensiemarkt komt nadrukkelijk open te staan voor technologie en expertise buiten de sector. Die ontwikkeling zien we ook bij andere Europese lidstaten, waaronder België, versnellen. De boodschap vanuit Den Haag is duidelijk: defensie heeft het innovatievermogen van het bedrijfsleven hard nodig om sneller te kunnen opschalen en de Europese strategische autonomie te versterken.
Key takeaways
- Recordbudget. Het Nederlands defensiebudget stijgt naar 28,9 miljard euro (meer dan 6 miljard euro t.o.v. vorig jaar), ruim boven de NAVO-norm van 2 procent.
- Markt gaat open voor techbedrijven. Ook civiele bedrijven (AI, cybersecurity, sensoren, cloud) kunnen aansluiten via dual-use technologie. Je hoeft geen wapenfabrikant te zijn.
- Snellere aanbestedingen & co-creatie: Via COMMIT, SecFund en initiatieven zoals BITS (met ASML en Philips) wordt innovatie versneld opgeschaald.
- Digitale soevereiniteit telt zwaar mee. Beveiligde, schaalbare en ‘soevereine’ cloud- en communicatieoplossingen krijgen voorrang bij aanbestedingen.
- Advies voor bedrijven: Wees duidelijk over welk probleem je oplost en hoe je bijdraagt aan veiligheid — zo word je een strategische partner in plaats van eenmalige leverancier.
Sterk, slim en samen
Defensie stond lang bekend om lange en complexe aanbestedingen. Nederland wil dat veranderen. Met de defensiestrategie voor Industrie en Innovatie, gepubliceerd op 4 april 2025, kiezen beleidsmakers voor een aanpak die zij zelf samenvatten als “sterk, slim en samen”.
Die filosofie zien we terug in de Defensienota 2026 en de begroting die op Prinsjesdag is gepresenteerd: de defensie-uitgaven stijgen naar 28,9 miljard euro, ruim 6 miljard euro meer dan vorig jaar. Voor bedrijven die na deze begroting concrete kansen zoeken, zet het Defensie Materieel en IT Commando (COMMIT) tegen eind 2026 en begin 2027 een versneld aanbestedingstraject op. Ook instrumenten zoals het Security Fund (SecFund) moeten projecten rond onder meer onbemande systemen sneller op gang helpen. Via de Nederlandse defensie- en veiligheidgerelateerde technologische industriële basis (NLDTIB) ontstaan eveneens nieuwe mogelijkheden.
Niet alleen Defensie komt in beweging. Banken, investeerders en maatschappelijke organisaties kijken anders naar defensie en veiligheid dan pakweg tien jaar geleden. Het begrotingsdebat rond Prinsjesdag maakt duidelijk dat het maatschappelijk en economisch draagvlak voor investeringen in nationale veiligheid groeit.
Kansen voor de industrie en technologie
Zoals in veel landen die hun veiligheid willen versterken én hun eigen economie een duw in de rug willen geven, liggen de grootste kansen op het snijvlak van civiele en militaire technologie: dual-usetechnologie. Je hoeft dus geen traditionele wapenfabrikant te zijn om relevant te zijn voor defensie. Bedrijven die software, kunstmatige intelligentie, cybersecurity, sensortechnologie of logistieke oplossingen ontwikkelen, kunnen mogelijk aansluiten. De vraag groeit naar onder meer:
- Drones en autonome systemen
- Cybersecurity en digitale weerbaarheid
- Digitalisering en beveiligde communicatie
- Bescherming van kritieke infrastructuur
- Betrouwbare productie- en toeleveringsketens.
Die beweging speelt wereldwijd. Japan en Zuid-Korea investeren fors in dezelfde domeinen. Het Verenigd Koninkrijk zet in op autonome systemen, vooral op maritiem gebied. In Frankrijk bouwt defensiereus Thales verder aan cybersecurity oplossingen voor zowel defensie als civiele organisaties.
Een belangrijke troef voor ons land is de sterke maakindustrie. Defensie zoekt niet alleen vernieuwde technologie, maar ook bedrijven die die technologie snel, nauwkeurig en betrouwbaar kunnen produceren en leveren. Dat maakt productiecapaciteit en sterke toeleveringsketens minstens zo belangrijk als innovatie zelf. Ook Belgische leveranciers met ervaring en precisiewerk en productei kunnen op die vraag inspelen.
Onze defensieaanpak draait steeds meer om co-creatie en snel innoveren. We kijken, net als andere NAVO-bondgenoten, anders naar de ontwikkeling van defensiemateriaal. De focus verschuift van alleen grote maritieme en luchtvaartplatformen met jarenlange ontwikkeltrajecten naar meer ruimte voor experimenten, pilots en gezamenlijke productontwikkeling.
Een mooi voorbeeld is Brainport Innovation & Technology for Security (BITS). Deze co-creatiehub brengt het Ministerie van Defensie samen met academische instellingen en hightechbedrijven zoals ASML en Philips, middenin het technologie-ecosysteem van Eindhoven. In plaats van uitsluitend militair materieel in te kopen, focust BITS op de snellere ontwikkeling van dual-usetechnologie, waaronder beveiligde communicatiesystemen die breed inzetbaar zijn binnen defensie.
Cyberweerbaarheid en soevereine infrastructuur
De Troonrede onderstreepte dat de inlichtingendiensten versterkt moeten worden en beter beschermd tegen cyberaanvallen in zowel de publieke als de private sector. Dat vergroot de vraag naar geavanceerde cybersecurity, threat intelligence en beveiligde cloudinfrastructuur. Die heeft de nodig gevoelige defensie- en inlichtingengegevens veilig te verzamelen, analyseren en beschermen.
Ook strategische onafhankelijkheid en weerbaarheid speelt een steeds grotere rol. Bij toekomstige opdrachten in defensie en de publieke sector wordt het belangrijker waar data staat, wie erbij kan en hoe veilig een omgeving kan opschalen. Soevereine cloudtechnologie en goed beveiligde omgevingskaders wegen daarom steeds zwaarder mee in aanbestedingen voor cybersecurity, communicatie en autonome systemen.
Voor techbedrijven is de boodschap helder: wie veiligheid, digitale soevereiniteit en schaalbaarheid overtuigend combineert, vergroot zijn kans op opdrachten binnen defensie en kritieke infrastructuur.
Wat betekent dit voor bedrijven?
De koers is duidelijk: defensie zoekt technologie, innovatie en partners die veiligheid vooropzetten. Met Prinsjesdag werd die boodschap opnieuw op het hoogste politieke niveau bevestigd. Voor innovators, ondernemers, techbedrijven en producenten is dit het moment om te kijken waar hun producten , diensten of productiecapaciteiten aansluiten op de defensietoeleveringsketen.
Dat geldt niet alleen voor traditionele defensieleveranciers. Ook bedrijven die werken aan AI, cybersecurity, beveiligde communicatie, cloudinfrastructuur, sensoren, logistiek of productie kunnen een rol spelen. Zeker nu de grens tussen civiele en militaire toepassingen steeds verder vervaagt.
De eerste stap is eenvoudig: maak duidelijk welk probleem je oplost, hoe je oplossing bijdraagt aan veiligheid of weerbaarheid en waarom je betrouwbaar kunt leveren en opschalen. Bedrijven die daarin slagen positioneren zich niet als losse leverancier, maar als betrouwbare partner voor defensie en nationale infrastructuur, en bouwen zo een langdurige, strategische relatie op.
Wil je weten hoe je jouw organisatie positioneert voor kansen in defensie, cybersecurity en kritieke infrastructuur? Onze experts helpen je om je verhaal scherp te krijgen en zichtbaar te maken bij de juiste stakeholders. Neem contact met ons op via [email protected] of bel +31 40 235 46 00.
